صنایع دستی

1398-03-20
صنایع دستی

صنایع دستی در گذشته، بیش و کم، روایتگر زیبایی و حقیقتی بوده که آدمی همواره در جست و جوی آن است.

از سال ١٩٦٤ میلادی با تاسیس «شورای جهانی صنایع دستی(WCC)»به عنوان یکی از ارگان ‌های وابسته به یونسکو، صنایع دستی و سنتی در قالب یک «هنر – صنعت» و به عنوان بخشی از زندگی فرهنگی و حیات اقتصادی ملل مورد توجه قرار گرفت. این سازمان روز ۲۰ خرداد را به عنوان روز جهانی صنایع دستی اعلام کرد.

صنایع دستی به مجموعه‌ای از «هنر - صنعت‌ها » اطلاق می ‌شود که به طور عمده با استفاده از مواد اولیه بومی و انجام قسمتی از مراحل اساسی تولید، به کمک دست و ابزار دستی موجب تهیه و ساخت محصولاتی می‌ شود، که در هر واحد آن ذوق هنری و خلاقیت فکری صنعتگر سازنده به نحوی تجلی یافته و همین عامل وجه تمایز اصلی این گونه محصولات از مصنوعات مشابه ماشینی و کارخانه ‌ای است.

صنایع دستی

صنایع دستی می‌ تواند هم حالت کارگاهی و هم حالت خانگی داشته باشد و قابلیت استقرار در شهر و روستا را دارد؛ و بدون نیاز به تکنولوژی پیشرفته، بیشتر متکی به متخصص های بومی و سنتی است و قسمت اعظم مواد اولیه مورد مصرف آن از داخل کشور و به صورت محلی قابل تهیه و تامین است. افزون بر این، صنایع دستی دارای ویژگی‌های هنری و مصرفی به صورت همزمان بوده، و در مجموع می‌ توان آن را یک «هنر – صنعت» نامید. چرا که هم ویژگی‌ های یک صنعت را داراست و هم ضمن برخورداری از خصوصیات هنری، هنر محض محسوب نمی‌ شود و به پشتوانه کارآیی‌ های مصرفی‌ اش و از آن جا که قابلیت تولید و تکرار دارد، بیشتر جزو گروه هنرهای کاربردی قرار می‌ گیرد.

 صنایع دستی

قدمت و تاريخچه صنايع دستي را می توان با خلقت بشر و براي رفع نيازها و حوائج شخصي و اساساً بقا، همزمان دانست. از نمونه های آن، سنگ نوشته های داخل غارها، زيراندازها، سلاح ها، البسه ، ظروف گلی و فلزي و...را مي توان نام برد. در ايران اين هنر- صنعت از قدمت و سابقه ديرينه، و پشتوانه ای غنی برخوردار است.

بديهی است صنايع دستی ايران با قدمت و پيشينه ای کهن دارای شاخه های متعدد و از لحاظ مکانی داری گستردگي و وسعت چشمگيري است. در حال حاضر در ایران بیش از ۱۰۰ گونه انواع صنایع دستی وجود دارد که این تنوع در دنیا قابل توجه است.

صنايع دستي هرمزگان، صنايع دستي شمال و شمال شرق ايران و صنايع دستي اصفهان مهمترين گروه توليدات هنري ايران را شامل مي شوند.

 صنایع دستی

طبقه بندی

در زمینه ي طبقه بندی صنایع دستی نیز باید گفت كه این طبقه بندی به صورت هاي مختلف از جمله براساس مواد اولیه ي مصرفی یا شیوه و روش ساخت آن می تواند صورت پذیرد.

 

طبقه بندی آثار صنایع دستی بر مبنای روش و تكنیك ساخت محصولات:

  بافته‌ هاي ‌داري

  دستبافي (نساجي سنتي)

  بافتني

 روكاري (رودوزي)

چاپ‌هاي سنتي

نمدمالي

سفالگري و سراميك‌سازي

شيشه‌گري

توليد فرآورده‌هاي پوست و چرم

ساخت محصولات فلزي و آلياژها

قلمزني، مشبك‌كاري، حكاكي روي فلزات و آلياژها

سنگتراشي و حكاكي روي سنگ و معرق سنگ

خراطي چوب

ريزه‌كاري و نازك‌كاري چوب

منبت‌كاري، كنده‌كاري و مشبك‌كاري چوب

حصيربافي

خاتم‌سازي

معرق‌كاري

كاشي‌گري

مليله‌كاري

ميناكاري

ساخت اشياء مستظرفه و هنري

ساخت زينت‌آلات

ساخت ساير فرآورده‌هاي دستي

 صنایع دستی

یکی از خصوصیات صنایع دستی این است که این صنعت حاصل روح ملت ها و آئین فرهنگ ملی کشورهاست، که به سادگی با رجوع به آمار صنایع دستی کشورها به روحیه مردم آن کشورمی‌توان پی برد. بنابراین صنایع دستی تنها یک کالا برای مبادله نیست، بلکه خصوصیات فرهنگی و ویژگی هاي اقوام از طریق صنایع دستی مبادله می شود و نوعی ارتباط را ایجاد می کند.

 

منابع:

  • سید اخلاقی، پریسا.(1389). دانشنامه کوچک صنایع دستی ایران. تهران: قصیده.
  • یاوری، حسین. (1382). آشنایی با هنرهای سنتی. تهران: صبای سحر.
  • فروغی، شادی. (1394). صنایع دستی و گردشگری. تهران: چهارباغ.
  • نورماه، فروهر و یاوری، حسین. (1393). نگرشی بر تحولات صنایع دستی در جهان. تهران: سوره مهر.

 

دیدگاه خود را ارسال کنید

* نام و نام خانوادگی
* ايميل: (ايميل شما منتشر نمي شود)
* متن نظر:
* عبارت امنيتي را وارد نماييد